Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen geldt al jaren als een van de meest bepalende figuren binnen de Europese politiek. Haar loopbaan begon echter niet in vergaderzalen van Brussel of Berlijn, maar op heel andere faculteiten. Voordat zij minister werd en later het hoogste dagelijkse bestuur van de Europese Unie ging leiden, voltooide zij een opvallende studie Ursula von der Leyen koos immers eerst voor economie en specialiseerde zich daarna in de geneeskunde.
De academische achtergrond van Von der Leyen wijkt daarmee af van het klassieke juridische of bestuurskundige profiel van veel West-Europese topbestuurders. Haar opleidingstraject omvatte meerdere steden, internationale ervaring en een carrièreswitch naar de medische zorg.
Eerste stappen in de economie onder een schuilnaam
In 1977 startte Von der Leyen met een studie economie (volkshuishoudkunde) aan de universiteiten van Göttingen en Münster. Die periode werd sterk beïnvloed door de Duitse veiligheidssituatie in die tijd.
Haar vader, Ernst Albrecht, was destijds de christendemocratische minister-president van de Duitse deelstaat Nedersaksen. Vanwege de acute dreiging van terreurgroep Rote Armee Fraktion (RAF) tegen politieke kopstukken en hun families, vertrok zij tijdelijk naar het buitenland.
In 1978 studeerde zij aan de gerenommeerde London School of Economics. Om haar identiteit te beschermen en ontvoeringsrisico’s te vermijden, stond zij in het Verenigd Koninkrijk ingeschreven onder het pseudoniem Rose Ladson.
De overstap naar geneeskunde en artsendiploma
Na haar tijd in Londen gooide Von der Leyen het roer om. In 1980 begon zij aan de Medizinische Hochschule Hannover met de studie geneeskunde, een discipline die zij met succes voltooide.
De belangrijkste mijlpalen uit haar medische studietijd:
- 1987: Slagen voor het staatsexamen en het behalen van de artsenbevoegdheid.
- 1988 – 1992: Werkzaam als assistent-arts op de gynaecologische afdeling van de universiteitskliniek in Hannover.
- 1991: Promotie tot doctor in de geneeskunde (Dr. med.) na afronding van haar proefschrift.
Tijdens de vroege jaren negentig onderbrak zij haar werk in Duitsland toen het gezin naar de Verenigde Staten verhuisde, waar haar echtgenoot als arts en onderzoeker verbonden was aan Stanford University.
Specialisatie in volksgezondheid
Na terugkeer in Duitsland verdiepte Von der Leyen haar academische kennis verder. Tussen 1998 en 2001 volgde zij een postdoctorale opleiding in de openbare gezondheidszorg.
Zij behaalde aan dezelfde medische instelling in Hannover een mastertitel in Public Health (MPH). In diezelfde periode werkte zij als wetenschappelijk medewerker op de afdeling voor epidemiologie en sociale geneeskunde, een rol waarin het snijvlak tussen gezondheidszorg en beleid centraal stond.
De invloed van haar achtergrond op het beleid
De combinatie van economische theorie en medische praktijk bleek een bepalende basis voor haar latere politieke koers. Nadat zij begin deze eeuw lokaal actief werd in Nedersaksen, stroomde zij snel door naar de federale politiek onder bondskanselier Angela Merkel.
In Berlijn leidde zij achtereenvolgens de ministeries van Gezinszaken, Sociale Zaken en Defensie. Haar medische achtergrond kwam vooral op het Europese toneel nadrukkelijk naar voren tijdens grote grensoverschrijdende gezondheidsdossiers en het gezamenlijke inkoopbeleid van geneesmiddelen.
Het curriculum vitae van de Commissievoorzitter laat zien hoe een vroege wisseling van studierichting kan uitmonden in een bestuurlijke loopbaan die zowel door cijfers als door de medische wetenschap is gevormd.
