Maker, stemacteur en cabaretier Paul Haenen heeft met zijn stemmen en typetjes een onuitwisbare stempel gedrukt op het Nederlandse medialandschap. Generaties televisiekijkers en theaterbezoekers zijn opgegroeid met zijn creaties, die uiteenlopen van iconische kinderfiguren tot scherpe maatschappelijke karakters.
Zijn veelzijdige oeuvre rust op twee duidelijke pijlers. Aan de ene kant staan zijn eigen satirische en filosofische personages, aan de andere kant zijn werk als nasynchronisator voor wereldberoemde animatie- en poppenproducties.
De legendarische kinderstemmen en animatierollen
Als stemacteur is Haenen onlosmakelijk verbonden met het jeugdprogramma Sesamstraat. Samen met Wim T. Schippers, die Ernie vertolkte, vormde hij decennialang het komische duo Bert en Ernie. Haenen sprak met zijn kenmerkende timing en stembuigingen de rol in van de serieuze, snel gefrustreerde Bert.
Naast Bert leende Haenen zijn stem aan het blauwe figuur Grover. Zijn overenthousiaste, hese vertolking maakte van Grover een van de meest geliefde karakters van het programma.
Ook buiten de poppenwereld van Jim Henson liet Haenen zich gelden in de opnamestudio. Een van zijn opvallendste filmrollen was die van modeontwerpster Edna Mode in de Nederlandstalige versies van de animatiefilms The Incredibles. Zijn nasynchronisatie van deze excentrieke diva oogstte breed lof bij zowel publiek als recensenten.
De iconische theater- en televisietypetjes
Naast zijn nasynchronisatiewerk bouwde Haenen een galerij aan eigen typetjes op die regelmatig op televisie, radio en in het theater verschenen. Deze personages combineerden scherpe maatschappijkritiek vaak met troost en melancholie.
Zijn beroemdste alter ego is zonder twijfel Margreet Dolman. Met haar kenmerkende jurken, openhartige interviews en directe vragen werd zij een boegbeeld van warmte en nuchterheid. Dolman behandelde taboes en maatschappelijke thema’s zonder oordeel, vaak met een humoristische noot.
Een ander bekend figuur is Dominee Gremdaat. Met zijn vaste openingszin “Kent u die uitdrukking?” houdt de predikant preken die de kijker aansporen om niet bij de pakken neer te zitten. Gremdaat leverde commentaar op het dagelijkse nieuws en maatschappelijke ergernissen.
Overzicht van de bekendste typetjes van Paul Haenen
- Bert: De bedachtzame en snel geïrriteerde helft van het duo Bert en Ernie in Sesamstraat.
- Grover: Het aandoenlijke, overijverige blauwe monster uit dezelfde serie.
- Margreet Dolman: De optimistische, ontwapenende dame die openhartige gesprekken voert over het leven.
- Dominee Gremdaat: De preker die met sonore stem troostende, maar scherpe levenslessen deelt.
- Buster Fonteyn: Een melancholisch en gevoelig personage dat regelmatig ten prooi valt aan emoties en poëzie.
- Bob Guttering: De opdringerige, cynische verslaggever die ongemakkelijke vragen stelt.
- Edna Mode: De kordate ontwerper van superheldenkostuums in de animatiefilm The Incredibles.
Blijvende invloed op de Nederlandse cultuur
De kracht van de typetjes van Paul Haenen ligt in het evenwicht tussen satire en oprechte menselijkheid. Veel van deze personages vonden hun thuisbasis in het Betty Asfalt Complex in Amsterdam, het theater dat Haenen samen met zijn partner oprichtte.
Door zijn typetjes zowel in vrolijke kinderprogramma’s als in diepzinnige praatprogramma’s in te zetten, wist Haenen kijkers van alle leeftijden aan te spreken. Zijn nalatenschap als stemacteur en podiumpersoonlijkheid blijft daardoor een vast onderdeel van het Nederlandse collectieve geheugen.
[…] en stemacteur Paul Haenen stopt na vijftig jaar definitief als de Nederlandse stem van Sesamstraat-figuur Bert. De […]